Our Organisation Search
Quick Links
Toggle: Topics

Ag Laghdú Astaíochtaí Gáis Cheaptha Teasa ón Talmhaíocht

Tá an dá dhúshlán dhomhanda idirghaolmhara sin, dul i ngleic le hathrú aeráide agus baint amach slándáil bia, faoi chaibidil ag breis is 450 eolaí ó 45 tír éagsúla, ag an gComhdháil um Gháis Cheaptha Teasa & Talmhaíocht Ainmhithe (GGAA 2013) ag an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath inniu, Dé Luain, 24 Meitheamh.

Ag oscailt na comhdhála, dúirt Tom Hayes, TD, Aire Stáit ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, go bhfuil an Roinn fós meáite ar mhaoiniú a thabhairt i dtaobh le gáis cheaptha teasa na talmhaíochta. Sa tréimhse 2005 go 2012, bhí timpeall €20 milliún tiomanta don cheist seo ag Clár Spreagtha Taighde de chuid na Roinne agus é mar sprioc aige mais chriticiúil agus saineolas criticiúil a thógáil laistigh de phobal taighde na hÉireann agus, an rud is tábhachtaí, an bunachar eolais eolaíochta a chur chun cinn.

Dúirt an tAire Hayes go n-aithníonn an Roinn an riachtanas do chomhoibriú idirnáisiúnta agus an gá d’eolaithe oibriú le chéile ag leibhéal domhanda ar tóir dul chun cinn eolaíochta a laghdódh próifíl astaíochtaí gáis cheaptha teasa na hearnála agraibhia. Sa chomhthéacs seo, tá maoiniú tugtha ag an Roinn Talmhaíochta do Thionscnamh um Ghás Ceaptha Teasa d’Éirinn faoina nGlao 2010. Tugann an líonra seo le chéile na príomh-thaighdeoirí go léir atá ag obair sa réimse seo ar Oileán na hÉireann, idir Thuaidh agus Theas. “Tá a fhios agam gur bhunaigh an líonra seo, atá á chomhordú ag Teagasc, dlúthnaisc oibre le tionscnaimh cosúil leis sa Ríocht Aontaithe agus sa Nua-Shéalainn. Cuirfidh tionscnaimh thaighde idirnáisiúnta eile, mar an Comhaontas Taighde Domhanda um Gháis Cheaptha Teasa Talmhaíochta agus an Tionscnamh Cláir Nasctha de chuid an AE ar Thalmhaíocht, Slándáil Bia agus Athrú Aeráide, deiseanna ar fáil chun comhoibriú taighde a fhorbairt agus é a fheabhsú thar na blianta amach romhainn,” a dúirt an tAire Hayes.

Tá an chomhdháil seo ar Gháis Cheaptha Teasa & Talmhaíocht Ainmhithe ina chúigiú ceann i sraith chomhdhálacha, dá raibh an ceann deireanach ar siúl in Banff, Ceanada in 2010. Tá sí á heagrú ag Teagasc agus ag an gColáiste Ollscoile, Baile Átha Cliath, agus í tacaithe ag an Roinn Talmhaíochta, Bia agus Mara, ag an nGníomhaireacht um Chaomhnú Comhshaoil, ag Ionad Taighde um Gháis Cheaptha Teasa Talmhaíochta na Nua-Shéalainne, agus Aireacht Príomh-thionsclaíochta na Nua-Shéalainne. Maireann an chomhdháil go dtí an Chéadaoin, 26 Meitheamh.

Ag labhairt ag an gComhdháil, dúirt an Dr Frank O’Mara, Stiúrthóir Taighde ag Teagasc, go bhfuil dúshlán na n-astaíochtaí roimh an talmhaíocht go domhanda. D’fhéadfadh éifeachtúlacht fheabhsaithe mórán a dhéanamh chun lorg na n-astaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú, ach tá géarghá le mór-réitigh maolaithe agus oiriúnaithe a aimsiú.

Baineann táirgeadh déiríochta agus mairteola in Éirinn úsáid as córais táirgthe beatha bunaithe ar fhéar atá neamhdhíobhálach don chomhshaol, rud a thugann buntáiste iomaíochta nach beag d’Éirinn. Ceadaíonn sé do tháirgeadh bia ardchaighdeáin le déine charbóin bia atá an-íseal ar leibhéal an AE agus an domhain, nuair a mheastar é in aghaidh an aonaid táirgthe. Tá an inbhuanaitheacht lárnach do phleananna na hÉireann mar gheall ar fhairsingiú na talmhaíochta mar atá leagtha amach i dtuarascáil Food Harvest 2020. Tá fás inbhuanaithe mar sprioc aici, trí éifeachtúlacht bhreise, le tuilleadh táirgiúlachta a bhaint amach chomh maith le breis iomaíochais sa phríomh-thalmhaíocht.

Le déanaí rinne Teagasc ‘Cuar an Imeallchostais Lacáiste' maidir le hastaíochtaí gáis cheaptha teasa in Éirinn, a léiríonn na hiarmhairtí a d’fhéadfadh a bheith ann ag bearta, mar shampla an bhainistíocht, géinitic fheabhsaithe agus úsáid níos éifeachtaí d'acmhainní. “Tá Teagasc tar éis uirlis aistrithe eolais a fhorbairt chomh maith darb ainm ‘Carbon Navigator’ ar féidir úsáid a bhaint aisti chun treoir a thabhairt d'fheirmeoirí ar bhearta a d'fhéadfaidís a dhéanamh d’fhonn astaíochtaí gáis cheaptha teasa a laghdú agus brabúsacht a fheabhsú,” a dúirt an Dr O’Mara.

Tá eagrán speisialta d’iris eolaíoch TResearch curtha le chéile ag Teagasc faoin gComhdháil GGAA.

Related Downloads