Our Organisation Search
Quick Links
Toggle: Topics

Maoiniú €2.7 milliún le haghaidh comhoibriú ‘Coirce Folláin’ idir Éire agus an Bhreatain Bheag

Táthar tar éis €2.7 milliún a bhronnadh ar thaighdeoirí in Éirinn agus sa Bhreatain Bheag chun fiosrúchán a dhéanamh maidir le cineálacha coirce a fhorbairt atá frithsheasmhach ó thaobh cúrsaí comhshaoil de agus a bhfuil luach cothaitheach ard agus na buntáistí is fearr sláinte ag baint leo.

Tá Taighde UCD agus Theagasc ag fáil amach an léiríonn cineálacha oidhreachta coirce frithsheasmhacht roimh chuid de na galair atá ina gcúis le caillteanas táirgeachta i gcás feirmeoirí sa lá atá inniu ann.

Is ó Chiste Forbraíochta Réigiúnaí na hEorpa a bronnadh €2.18 milliún den airgead ar an tionscadal 'Coirce Folláin' mar chuid den Chlár Comhoibrithe idir Éire agus an Bhreatain Bheag. Cuideoidh an tionscadal le feirmeoirí agus leis an tionscal ullmhúchán a dhéanamh do na hathruithe atá le teacht faoin gComhaontú Glas don Eoraip, úsáid níos lú as leasacháin agus lotnaidicídí ina measc.

Is é UCD a thabharfaidh ceannasaíocht air, i gcomhar le hOllscoil Aberystwyth, Ollscoil Swansea agus Teagasc. Beidh taighdeoirí ag obair le pobail talmhaíochta agus páirtithe leasmhara chun na buntáistí sláinte, geilleagracha agus comhshaoil a bhaineann le coirce a fhás a chur chun cinn – barr a fhóireann go seoigh don aeráid sa dá thír agus atá bunaithe go maith sa chóras traidisiúnta feirmeoireachta iontu araon.

Déanfaidh na taighdeoirí an tseasmhacht agus an fheidhmíocht a bhaineann le cineálacha éagsúla faoi chórais churaíochta ionchuir á laghdú agus á spriocdhíriú. Beidh siad ag obair chun cineálacha a aithint a bhfuil meascán de idir fheidhmíocht den scoth faoi ionchuir ísle agus bhuntáistí thar barr cothaithe agus folláine.

Is í an tOllamh Fiona Doohan ceannasaí an tionscadail i Scoil na Bitheolaíochta agus na hEolaíochta Comhshaoil in UCD, agus ar sise: “Tá tábhacht ó thaobh an chultúir agus na staire de ag baint le coirce i dtalmhaíocht na hÉireann agus na Breataine Bige, agus tá tuiscint athnuaite ann faoi na buntáistí folláine a bhaineann leo agus faoin gcumas atá taobh thiar de straitéisí ón bhfeirm chuig an bhforc táirgí coirce a sholáthar atá nuálach, folláin agus feabhsaithe i dtaca le cothúchán. Tionscadal an-tráthúil is ea an tionscadal seo atá á mhaoiniú ag an AE, óir beidh sé ag tógáil ar thaighde coirce na hÉireann agus na Breataine Bige chun cuidiú le tionscail sna réigiúin sin teacht i dtír ar an éileamh atá ag fás le haghaidh táirgí coirce a tháirgtear go hinbhuanaithe.

“Sa tionscadal seo, tugtar le chéile saineolas na hagranamaíochta coirce agus saineolas na heolaíochta cothaithe agus sláinte ionas go mbeidh Éire agus an Bhreatain Bheag in ann gach tairbhe a bhaint as ár mbarra coirce. San obair a dhéanfar i dTeagasc agus in UCD, i gcomhar lenár gcomhghleacaithe sa Bhreatain Bheag, roghnófar cineálacha agus ábhar póraithe a bhfuil buntáistí tábhachtacha agranamaíocha ag baint leo faoi chórais talmhaíochta laghdaithe ionchuir, agus atá níos fearr ó thaobh an chothaithe de. San obair a dhéanfar in UCD, déanfar tástáil ar na cáilíochtaí cothaithe agus céadfacha a bhaineann le táirgí coirce, agus sa Bhreatain Bheag déanfar tástáil ar na buntáistí sláinte a bhaineann le táirgí díorthacha coirce.”

Dúirt Michael McGrath, TD, an tAire Caiteachais Phoiblí agus Athchóirithe, é seo a leanas: “Léiriú eile atá sa tionscadal seo ar chomhar rathúil idir institiúidí na hÉireann agus na Breataine Bige, agus tacaíocht á bhfáil acu ó chlár trasteorann muirí an AE idir Éire agus an Bhreatain Bheag.” Lean sé: “Tá rannpháirtíocht institiúidí in Éirinn agus sa Bhreatain Bheag i gcláir an AE i ndiaidh tionchar dearfach a imirt chun an caidreamh dlúth atá eadrainn a láidriú agus chun níos mó rannpháirtíochta ar bhonn leanúnach a chur chun cinn ar an dá thaobh de Mhuir Éireann.”

Tá méadú ag teacht ar an éileamh ó thomhaltóirí le haghaidh coirce ar aon dul leis an éileamh ar tháirgí níos sláintiúla. Tá monaróirí bia ag baint leas as deiseanna nua i gcatagóirí bia, barraí gránaigh, aráin agus deochanna ina measc. Fágann an cion níos airde próitéine agus ola atá i gcoirce go bhfuil luach cothaitheach an-ard ag baint leo agus, ina theannta sin, gur barr ionaid éifeachtach atá sa choirce le haghaidh soighe a iompórtáiltear.

An tOllamh John Doonan atá ag tabhairt ceannasaíochta ar an taighde in Institiúid na nEolaíochtaí Bitheolaíocha, Comhshaoil agus Tuaithe in Ollscoil Aberystwyth, a dúirt: “Fásann coirce go han-mhaith sa Bhreatain Bheag agus in Éirinn, agus beidh deis ann leis na táirgí nua táirgiúlachta a mhéadú agus luach a chur leis an mbarr traidisiúnta. Beimid ag obair le comhghleacaithe ar an dá thaobh de Mhuir Éireann chun feasacht agus tuiscint ar chumas an bhairr seo a ardú.”

Is í an Dochtúir Catherine Howarth atá mar Cheann ar Phórú Coirce in Ollscoil Aberystwyth, agus dúirt sise: “Anuas ar chineálacha coirce nua-aimseartha a scrúdú, sa tionscadal seo déanfar inoiriúnaitheacht comhshaoil agus comhdhéanamh gráinní cineálacha oidhreachta coirce ó ar fud na Breataine Bige agus na hÉireann a fhiosrú. Caithfimid an agrai-bhithéagsúlacht a fheabhsú má táimid chun frithsheasmhacht agus luach córas curaíochta a ardú le haghaidh pobail tuaithe.”

Chuir an Ceann ar Thaighde Barr i dTeagasc, an Dochtúir Ewen Mullins, in iúl go gcuireann tionscadail ar nós Coirce Folláin ardán tábhachtach taighde ar fáil ónar féidir dul i ngleic leis na riachtanais atá ag páirtithe leasmhara san earnáil. Déanfaidh Coirce Folláin, in éineacht le tionscadail eile atá ar siúl faoi láthair, réitigh a sholáthar, bunaithe ar thaighde, ar dhúshláin atá ann faoi láthair agus a bheidh ann amach anseo. Tabharfaidh sé sin tacaíocht chun an margadh coirce a fhairsingiú, agus tabharfar luach breise dá bharr do tháirgeoirí agus do na gníomhaithe ar fad atá sa slabhra breisluacha.”

Ar deireadh, arsa Lesley Griffiths, Aire na Breataine Bige don Chomhshaol, Fuinneamh agus Gnóthaí Tuaithe: Táim iontach sásta a fheiceáil go bhfuil tacaíocht faighte ag an tionscadal ‘Coirce Folláin’ ó Chlár Comhoibrithe na hÉireann agus na Breataine Bige. Is léiriú é an comhoibriú ar bhonn leanúnach idir ollscoileanna agus in Éirinn agus sa Bhreatain Bheag chomh tiomanta agus atáimid chun caidreamh comhoibríoch taighde mar sin a mholadh, ach maille leis sin chun nuálaíocht agus comhoibriú, atá fíorthábhachtach ar fad, a chur chun cinn inár n-earnáil bia. Tá tionscnaimh mar an ceann seo bunriachtanach dár ngeilleagar agus tá áthas orainn tacaíocht a thabhairt dóibh go leanúnach.”

Tógfar ardán digiteach mar chuid den tionscadal le gur féidir faisnéis agus eolas a roinnt leis an tionscal agus le páirtithe leasmhara eile.